کلیهها یکی از اعضای حیاتی بدن هستند که نقش مهمی در تصفیه خون، دفع مواد زائد، تعادل آب و الکترولیت و تنظیم فشارخون دارند. اختلال در عملکرد کلیه ممکن است بدون علامت باشد، به همین دلیل انجام چکاپ سلامت کلیه و بررسی دورهای آنها اهمیت زیادی دارد. در این مقاله، به بررسی کامل انواع آزمایشهای مربوط بهسلامت کلیه میپردازیم.
چرا چکاپ کلیه ضروری است؟
عملکرد صحیح کلیهها برای حفظ سلامت عمومی بدن ضروری است. آسیبهای کلیوی در مراحل اولیه ممکن است بدون علامت باشند، اما با پیشرفت بیماری، مشکلاتی مانند فشارخون بالا، تورم اندامها، خستگی مزمن و… بروز میکند و در نهایت ممکن است منجر به نارسایی کلیه و نیاز به دیالیز یا پیوند کلیه شود. با یک چکاپ ساده کلیه میتوانید خیلی زود از سلامت این اندامهای حیاتی مطمئن شوید و از عوارض جدی پیشگیری کنید.
افرادی که باید بیشتر مراقب سلامت کلیه خود باشند:
- افراد با سابقه خانوادگی بیماری کلیوی
- افرادی که سابقه سنگ کلیه یا عفونت ادراری مکرر دارند.
- افراد بالای ۶۰ سال
- مبتلایان به دیابت
- افراد با فشار خون بالا
- بیماران قلبی
- افرادی که داروهای خاص مانند داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) مصرف میکنند.
انواع تستهای سلامت کلیه
برای بررسی سلامت کلیه از ترکیبی از آزمایشهای خون، ادرار و سونوگرافی کلیه استفاده میشود. در ادامه مهمترین آنها را بررسی میکنیم:
انواع آزمایشات خونی
-
کراتینین (Creatinine)
کراتینین یکی از محصولات زائد ناشی از فعالیت عضلات است که باید توسط کلیهها دفع شود. سطح بالای کراتینین در خون میتواند نشانه کاهش عملکرد کلیه باشد.
-
نیتروژن اوره خون (BUN)
BUN میزان اوره موجود در خون را میسنجد. اوره از متابولیسم پروتئینها تولید میشود و افزایش آن میتواند به کاهش عملکرد کلیهها اشاره داشته باشد.
-
نرخ فیلتراسیون گلومرولی (GFR)
GFR تخمین دقیقتری از عملکرد کلیه است که با فرمولی بر اساس سطح کراتینین، سن، جنسیت و نژاد محاسبه میشود.
-
بالای 90: طبیعی
-
60-89: اختلال خفیف در عملکرد کلیه
-
زیر 60: اختلال شدید و بیماری مزمن کلیه(در صورت پایدار بودن بیش از ۳ ماه)
-
-
سدیم و پتاسیم خون
انواع آزمایشهای ادرار
-
آزمایش آنالیز ادرار (Urinalysis یا U/A)
آزمایش سادهای که ترکیب مواد، رنگ، چگالی و وجود سلولها یا پروتئین در ادرار را بررسی میکند.
مواردی که در این تست بررسی میشود:
-
وجود پروتئین در ادرار(Proteinuria)
-
خون در ادرار (Hematuria)
-
گلبول سفید یا باکتری
-
ظاهر ادرار، کفآلود بودن یا تغییر رنگ ادرار
-
-
نسبت آلبومین به کراتینین در ادرار (ACR)
این آزمایش مقدار پروتئین آلبومین را نسبت به کراتینین در یک نمونه تصادفی از ادرار میسنجد و برای شناسایی آسیبهای اولیه کلیه بسیار حساس است.
-
ACR زیر ۳۰ mg/g: طبیعی
-
۳۰–۳۰۰ mg/g: میکروآلبومینوری (آسیب خفیف)
-
بیش از ۳۰۰ mg/g: ماکروآلبومینوری (آسیب شدید)
-
-
آزمایش کشت ادرار (U/C)
کشت ادرار یکی از مهمترین آزمایشهایی است که برای تشخیص عفونتهای ادراری و کلیوی انجام میشود. در این تست، نمونهای از ادرار در محیط کشت مخصوص قرار داده میشود تا مشخص شود آیا باکتری، قارچ یا میکروارگانیسم بیماریزا در آن رشد میکند یا خیر.
-
آزمایش جمعآوری ادرار ۲۴ ساعته
در برخی موارد، پزشک ممکن است برای بررسی دقیقتر دفع مواد، نمونه ادرار ۲۴ ساعته تجویز کند تا سطح پروتئین، کراتینین و دیگر مواد دفعی اندازهگیری شود.
علائمی که نشان میدهد انجام آزمایشات کلیه برای شما ضروری است
گاهی بیماریهای کلیوی در مراحل اولیه بدون علامت هستند، اما برخی نشانهها میتوانند زنگ خطر باشند و نیاز به انجام آزمایشات کلیه را گوشزد کنند. اگر هر یک از علائم زیر را دارید، بهتر است در اسرع وقت آزمایشهای کلیه را انجام دهید:
1. تورم غیرطبیعی در پا، مچ یا دور چشمها
احتباس مایعات به دلیل کاهش عملکرد کلیه ممکن است باعث پفکردگی در اندامها شود.
2. تغییر در رنگ، حجم یا بوی ادرار
- تیره یا کفآلود شدن ادرار
- کاهش یا افزایش دفعات ادرار
- وجود خون در ادرار
- بوی غیرطبیعی در ادرار
3. تغییر در نحوه دفع ادرار
- سوزش هنگام دفع ادرار
- افزایش یا کاهش تعداد دفعات دفع ادرار در طی روز
- برای دفع نیاز به فشار و زور زدن باشد
- تغییر در جریان یا خروج ادرار( تغییر جریان، قطع و وصل شدن، خروج قطره قطره)
4. احساس خستگی مفرط و بیحالی
کلیههای ناسالم ممکن است باعث کاهش تولید اریتروپویتین (هورمون محرک تولید گلبول قرمز) شوند که در نتیجه کمخونی و خستگی ایجاد میشود.
5. کاهش اشتها و تهوع مکرر
افزایش مواد زائد در خون ممکن است منجر به حالت تهوع، بیاشتهایی و حتی استفراغ شود.
6. خارش شدید و بیدلیل پوست
زمانی که مواد سمی از بدن بهخوبی دفع نمیشوند، ممکن است باعث تحریک پوست و خارش شوند.
7. افزایش فشار خون
کلیهها نقش مهمی در تنظیم فشار خون دارند. فشار خون بالا میتواند هم علت و هم نتیجه بیماری کلیوی باشد.
8. مشکلات خواب و بیقراری شبانه
تجمع سموم در بدن ممکن است بر چرخه خواب اثر بگذارد و باعث بیخوابی یا وقفه تنفسی شود.
تست سلامت کلیه را به تأخیر نیندازید!
کلیهها بیصدا کار میکنند، اما وقتی آسیب ببینند، صدای آن را در تمام بدن خواهید شنید. از خستگی مداوم و تورم پاها گرفته تا نارسایی کلیه و دیالیز، همه میتوانند نتیجهی سادهای از بیتوجهی به یک چکاپ ساده باشند.
اکنون که به اهمیت آزمایشات سلامت کلیه پی بردید، چرا منتظر بمانید؟ در سایت آسان چکاپ بهراحتی میتوانید نسخه آزمایش خود را به صورت آنلاین ثبت کنید و از خطرات احتمالی پیشگیری کنید. فرایند ثبت بسیار ساده و سریع است، و در کمترین زمان ممکن میتوانید از خدمات ما بهرهمند شوید.
سلامت شما اولویت ماست؛ به جای کلینیک تنها با یک کلیک، میتوانید گام بزرگی در حفاظت از سلامت خود بردارید و از نگرانیهای آینده جلوگیری کنید همین حالا نسخه خود را ثبت کنید و آیندهای سالمتر برای خود بسازید.
جهت ثبت نسخه آزمایش چکاپ افراد سالم و آزمایش چکاپ ویژه افراد با سابقه بیماری خاص، روی آن کلیک نمایید. همچنین جهت دانلود نرم افزار آسان چکاپ و یا دریافت پشتیبانی روی این لینک کلیک کنید.